Młodzież Liceum Ogólnokształcącego im. B. Głowackiego w Opatowie realizująca projekt Erasmus+ Lokalne ślady życia Żydów w Europie spotkała się ze świadkiem Zagłady – panią Haliną Grubowską – Chaną Grynberg. Spotkanie odbyło się 21.01.2015r. w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.

Pani Halina Grubowska jest członkiem i współzałożycielem Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu. Chętnie dzieli się swoimi przeżyciami i doświadczeniami wojennymi, wynikającymi z jej żydowskiego pochodzenia. Mówi także o Holocauście – eksterminacji europejskich Żydów podczas II wojny światowej. Holocaust to inaczej Zagłada, nazywana w języku hebrajskim Szoa. Zagłada przeprowadzona została przez nazistów niemieckich, tworzeniem gett na ziemiach polskich (od jesieni 1939r.), z których następnie (od wiosny 1942r.) transportowano Żydów do obozów koncentracyjnych na śmierć. Holocaust pochłonął 90 procent społeczności żydowskiej zamieszkującej ziemie polskie przed II wojną światową, czyli około 3 miliony ludzi.

Pani Halina Grubowska - Chana Grynberg ocalała z Szoa. Urodziła się w Warszawie w 1933r. i tu mieszkała do jesieni 1939r. Następnie rodzina Grynbergów uciekła do Białegostoku, ale i tu prześladowano Żydów. Tu również powstało getto, w którym znalazła się mała Chana z rodziną w 1941 roku. W tym czasie straciła matkę a ojciec dziewczynki szukał dla niej ocalenia. Dlatego wyprowadził ją za mury getta i umieścił w polskiej rodzinie Jadwigi i Michała Skalskich, a potem trafiła do państwa Leszczyńskich, mieszkających we wsi Suraż. Przeżyła Holocaust dzięki temu, że została ochrzczona i nauczona modlitw i praktyk katolickich, aby nie budzić podejrzeń. Pani Halina bardzo dobrze wspomina swych wojennych opiekunów – państwa Skalskich i Leszczyńskich. Jest im wdzięczna i świadoma tego, że pomagając jej narażali na śmierć siebie i swoje rodziny. Jej staraniem rodziny, te otrzymały Medale Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Pani Halina Grubowska jest działaczką  Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu, pracuje również w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie.

W rozmowie z młodzieżą podkreślała, że nigdy nie doświadczyła antysemityzmu, choć zawsze wszyscy wiedzieli o jej żydowskim pochodzeniu. Dla licealistów spotkanie to było żywą lekcją historii, świadectwem Zagłady i powojennych losów Żydów polskich. Chętnie zadawali pytania dotyczące przeżyć z getta i Holocaustu.

Students of the Głowacki High School taking part in the project Erasmus+ “Local traces of Jewish Life in Europe” had a meeting with a witness of the Extermination – Mrs Halina Grubowska – Chana Grynberg. The meeting was  on 21.01.2015 in the Museum Of History of Polish Jews POLIN in Warsaw.

Mrs Halina Grubowska is a member and co-founder of the Association “Children of the Holocaust”. She willingly shares her feelings and war experiences, resulting from her Jewish background. She also spoke about Holocaust  - the extermination of the European Jews during the Second World War. The Holocaust means the extermination, in the Hebrew language – Shoa. The extermination was conducted by the German Nazi by creating ghettoes on the Polish lands (since the autumn 1939), from which (since 1942) the Jews  were transported to the concentration  camps for death. The Holocaust consumed about 90% of the society, so about 3 million people.

Mrs Halina Grubowska – Chana Grynberg survived.  She was born in Warsaw in 1933 and here she was living since the autumn  1939. Later the Grynberg family escaped to Białystok, but  also here the Jews  were persecuted. This was also the place where a ghetto was created, and little Chana together with the whole family was placed there. At that time she also lost her mother, and father was seeking for the rescue for the daughter. That is why he took her out of the ghetto walls and placed her at a Polish family – the Leszczyński family, from the Suraż village. Thanks to the fact that she was baptized and learnt Catholic  prays and practices,  she survived the Holocaust. This way nobody suspected her. Mrs Halina has warm memories concerning her war caretakers – the Skalski and the Leszczyński family. She is really grateful to them and aware that helping her they exposed to death themselves and their families. Thanks to her efforts, those families received Medals of Justice among the Nations of the World. Mrs Grubowska is also an activist of the Association “Children of Holocaust”, she also works at the Jewish Historic Institute in Warsaw.

During the conversation she emphasized that she has never experienced anti-Semitism although everyone has known about her Jewish origin. For our students this meeting was a live history lesson, the testimony of the extermination and post-war lots of Polish Jews. The students  willingly were asking questions concerning  ghetto and her Holocaust experiences.